Tüketici hukuku, mal veya hizmet piyasalarında ticari veya mesleki amaçlarla hareket etmeyen gerçek ya da tüzel kişilerin haklarını koruyan, sağlayıcı ve satıcılar karşısındaki hukuki dengesizlikleri gidermeyi amaçlayan özel bir hukuk disiplinidir. Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde yürütülen bu alan, ayıplı mal ve hizmetlerden doğan uyuşmazlıkları kapsar.
Sözleşmesel ilişkilerde satıcı veya sağlayıcıların kanuni yükümlülüklerine uyması esastır. Eskişehir tüketici hakları avukatı takibinde sürdürülen süreçlerde, tüketicilerin iade, değişim, bedel indirimi veya tazminat hakları kanuni mevzuat doğrultusunda değerlendirilir. Hak kayıplarının önüne geçilmesi adına başvuru süreleri de önem taşır.
Tüketici Yasası Nedir?
Tüketici Yasası, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun olarak adlandırılan ve tüketicilerin sağlık, güvenlik ile ekonomik çıkarlarını korumayı hedefleyen mevzuattır. ilgili yasa; mesafeli satışlar, devre tatil, konut finansmanı, cayma hakları ve haksız şartlar gibi hususları detaylıca düzenler.
Mevzuat, tüketicilerin doğru bilgilendirilmesini ve satıcıların dürüstlük kuralına uygun hareket etmesini zorunlu kılar. Eskişehir tüketici hukuku avukatı katılımıyla yürütülen işlemlerde de kanunun tüketiciyi koruyucu emredici hükümleri esas alınır.
Hangi Davalar Tüketici Mahkemesinde Açılır?
Tüketici mahkemeleri, tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan her türlü uyuşmazlığa bakmakla görevli ihtisas mahkemeleridir. Taraflardan birinin tüketici, diğerinin ise satıcı veya sağlayıcı olması bu mahkemelerin görevli sayılması için temel şarttır.
Tüketici mahkemesinde görülen başlıca davalar şunlardır:
-
Ayıplı Mal ve Hizmet Davaları: Satın alınan aracın, elektronik eşyanın veya konutun gizli ya da açıkça ayıplı çıkması sebebiyle açılan davalar.
-
Devre Tatil ve Paket Tur Davaları: Sözleşmeden cayma hakkının kullanılmasına rağmen ödenen bedelin iade edilmemesi hallerinde açılan davalar.
-
Abonelik Sözleşmesi Uyuşmazlıkları: Elektrik, su, doğalgaz ve internet gibi hizmet aboneliklerinden doğan haksız ücretlendirme davaları.
-
Konut Finansmanı ve Banka Kredi Sözleşmeleri: Bankalarca haksız kesilen dosya masrafı, yapılandırma ücreti veya ekspertiz bedeli iade davaları.
-
Garantili Ürün Uyuşmazlıkları: Garanti süresi içinde arızalanan ve tamiri gerçekleşmeyen mallara ilişkin bedel iadesi veya değişim davaları.
Söz konusu davalar açılmadan önce belirli parasal sınırların altında kalan uyuşmazlıklar için Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapılması zorunludur. Eskişehir tüketici hakları avukatı takibindeki dosyalarda bu sınırlar esas alınır.
Her Tüketicinin İade Hakkı Var mıdır?
Her alışverişte veya alınan her üründe koşulsuz iade hakkı bulunmaz. İnternet, telefon veya katalog üzerinden yapılan mesafeli satışlarda tüketicinin 14 gün içinde cayma hakkı mevcuttur.
Ancak fiziki mağazadan görerek alınan ürünlerde, satılan malın ayıplı olmaması durumunda kanunen koşulsuz iade zorunluluğu yoktur. Şahsa özel üretilen, hijyen nedeniyle iadesi uygun olmayan veya çabuk bozulan mallar cayma hakkı kapsamı dışında kalır.
Tüketici Hakem Heyeti Ceza Keser mi?
Tüketici Hakem Heyetleri idari bir ceza organı veya ceza mahkemesi niteliği taşımaz. Bu sebeple hakem heyetlerinin satıcı, sağlayıcı veya idari kurumlar adına herhangi bir adli veya idari para cezası kesme yetkisi bulunmaz.
Heyetin temel görevi, tüketici ile satıcı arasındaki uyuşmazlığı inceleyerek bedel iadesi, ürün değişimi veya ayıbın giderilmesi yönünde hukuki kararlar vermektir. Verilen bu kararlar ilam niteliğindedir ve icra edilebilir yapıdadır.
Kesinleşen Tüketici Hakem Heyeti Kararına Karşı Ne Yapılabilir?
Tüketici Hakem Heyeti kararlarına karşı tarafların 15 gün içinde Tüketici Mahkemesine itiraz etme hakkı bulunur. İtiraz edilmediğinde veya yapılan itiraz reddedildiğinde heyet kararı kesinleşir.
Kesinleşen kararlar tarafları bağlar ve ilamlı icra takibine konu edilebilir. Karar gereğini yerine getirmeyen satıcıya karşı icra dairesi aracılığıyla haciz işlemleri uygulanır. Eskişehir tüketici avukatı tarafından da icra süreci yürütülebilir.
Tüketici Hakem Heyeti Kararı Kaç Yıl Geçerli?
Tüketici Hakem Heyeti tarafından verilen ve kesinleşen kararlar, ilan ve mahkeme ilamları gibi zamanaşımı sürelerine tabidir. Bu kararların icraya konulması veya uygulanması talebi için kanuni zamanaşımı süresi 10 yıldır.
Kararın tebliğ edilmesinden itibaren 10 yıl içinde icra dairesine başvurulmaması halinde kararın zamanaşımına uğraması durumu ortaya çıkar. Bu sebeple kararların makul sürelerde işleme koyulması fayda sağlar.
Eskişehir Tüketici Davaları Süreci
Eskişehir Adliyesi bünyesindeki Tüketici Mahkemeleri ve İl/İlçe Tüketici Hakem Heyetleri, her yıl Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen parasal sınırlar doğrultusunda başvuruları kabul eder. Belirlenen sınırın altındaki uyuşmazlıklarda Hakem Heyeti, üzerindeki durumlarda ise Tüketici Mahkemesi görevlidir.
Dava açılmadan önce dava şartı olan arabuluculuk sürecinin tamamlanması kanuni bir zorunluluktur. Eskişehir tüketici hukuku avukatı takibinde yürütülen dosyalarda taraflar önce bu arabuluculuk masasında bir araya gelir. Anlaşma sağlanamaması durumunda dava dilekçesi hazırlanarak yargılama safhasına geçilir ve süreç mahkeme nezdinde tamamlanır.
Sıkça Sorulan Sorular
Tüketici Mahkemesi Masraflarını Kim Öder?
Tüketici mahkemelerinde tüketiciler harçlardan muaf tutulmuştur. Dava açılırken tüketici tarafından harç ödenmez, ancak gider avansı yatırılır. Davanın tüketici lehine sonuçlanması halinde yapılan tüm yargılama giderleri ve masraflar haksız çıkan davalı satıcı veya sağlayıcı tarafa yükletilir.
Tüketici Haklarına Şikayet Edince Ne Oluyor?
Tüketici Hakem Heyetine başvuru yapıldığında, heyet şikayeti karşı tarafa tebliğ ederek savunma ister. Tarafların sunduğu bilgi, belge ve bilirkişi incelemeleri doğrultusunda dosya üzerinden bir karar verilir. Verilen karar tebliğ edilir ve bağlayıcı nitelik taşır.
Tüketici Hakem Heyeti 30 Gün İçinde Savunma Gelmezse Ne Olur?
Tüketici Hakem Heyeti tarafından satıcı veya sağlayıcıya gönderilen savunma istem yazısına 30 gün içinde cevap verilmemesi durumunda, heyet dosyadaki mevcut bilgi ve belgeleri esas alarak kararını verir. Savunma verilmemesi, tüketicinin sunduğu delillerin kabul görme ihtimalini artırır.
Tüketici Mahkemesi Avukat Ücretini Kim Öder?
Tüketici Mahkemesinde dava açan taraf avukat tutmuşsa, davanın kazanılması durumunda mahkemece davalı tarafa kanuni vekalet ücreti yükletilir. Bu ücret mevzuat gereği avukata ait sayılır. Tüketicinin kendi avukatıyla yaptığı özel vekalet sözleşmesi ücreti ise taraflar arasındaki anlaşmaya tabidir.
Tüketici Hakem Heyetine Avukat Başvurabilir mi?
Tüketiciler, Tüketici Hakem Heyetlerine şahsen başvuru yapabilecekleri gibi bir avukata vekalet vererek de başvuru yaptırabilir. Avukat aracılığıyla yapılan başvurularda tüm tebligatlar ve hukuki işlemler vekil üzerinden yürütülür, bu durum usul hatalarının önlenmesini sağlar.
