Buse Yolcu
Avukat & Arabulucu

Ceza Hukuku

Ceza hukuku; toplumun huzurunu ve kamu düzenini bozan haksız fiilleri suç olarak belirleyip, bu eylemleri gerçekleştiren faillere uygulanacak özgürlüğü kısıtlayıcı veya mali nitelikteki yaptırımların sınırlarını çizen hukuk dalıdır.

Ceza hukuku, toplum düzenini bozan eylemleri suç olarak tanımlayan ve bu eylemleri gerçekleştiren kişilere uygulanacak yaptırımları düzenleyen kamu hukuku dalıdır. Türk Ceza Kanunu ve Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri çerçevesinde şekillenen alan, bireylerin hak ve özgürlükleri ile kamu güvenliği arasındaki dengeyi korumayı hedefler.

Soruşturma ve kovuşturma evrelerinden oluşan adli süreçlerde usul kurallarının eksiksiz uygulanması esastır. Eskişehir ceza avukatı takibinde yürütülen dosyalarda, şüpheli veya sanığın savunma hakkı ile mağdurun haklarının kanunlar çerçevesinde korunması amaçlanır. Suç isnadı altındaki kişilerin yargılaması bu hukuk kuralları doğrultusunda gerçekleşir.

Ceza Davaları Nelerdir?

Ceza davaları, kanunda suç olarak nitelendirilen fiillerin işlendiği şüphesiyle devlet adıyla açılan ve kamu düzenini korumayı hedefleyen yargılama süreçleridir. Cumhuriyet savcılığı tarafından hazırlanan iddianamenin kabulüyle başlayan bu davalar, şahıslara veya topluma karşı işlenen eylemleri konu alır.

Yargılamaya konu olan eylemler suçun niteliğine ve ağırlığına göre farklılık gösterir. Ceza hukuku kapsamında sıklıkla karşılaşılan temel dava türleri aşağıda sıralanmıştır.

  • Kasten veya Taksirle Öldürme ve Yaralama Davaları: Kişilerin beden bütünlüğüne ve yaşam hakkına yönelik eylemlerden doğan yargılamalardır.

  • Mal Varlığına Karşı Suç Davaları: Hırsızlık, yağma, dolandırıcılık ve mala zarar verme gibi suçları kapsar.

  • Cinsel Dokunulmazlığa Karşı Suç Davaları: Cinsel saldırı, cinsel taciz ve cinsel istismar iddialarına ilişkin yargılama süreçleridir.

  • Kamunun Sağlığına ve Güvenliğine Karşı Suç Davaları: Uyuşturucu madde ticareti veya kullanımı ile tehlike yaratma suçlarını içerir.

  • Şerefe ve Özel Hayata Karşı Suç Davaları: Hakaret, tehdit, şantaj ve özel hayatın gizliliğini ihlal eylemlerini kapsar.

Yukarıda belirtilen davalar kamu davası niteliği taşır. 

Ceza Mahkemesi Türleri Nelerdir?

Ceza yargılamasında görevli mahkemeler, işlenen suçun kanundaki ceza miktarına ve türüne göre belirlenir. Kanun koyucu, yargılamanın niteliğine uygun olarak farklı yetki ve görevlere sahip mahkemeler ihdas etmiştir. Eskişehir ceza avukatı katılımıyla da takip edilebilen yargılamalar görevli mahkemelerde yürütülür.

Ceza yargı sisteminde yer alan mahkemeler aşağıda listelenmiştir.

  • Asliye Ceza Mahkemeleri: Kanunların ayrıca başka bir mahkemeyi görevlendirmediği, genellikle 10 yıla kadar hapis cezası gerektiren suçlara bakan mahkemelerdir.

  • Ağır Ceza Mahkemeleri: Kanunda öngörülen cezası 10 yıldan fazla hapis olan ağır suçlara bakmakla görevli mahkemelerdir.

  • Çocuk Mahkemeleri ve Çocuk Ağır Ceza Mahkemeleri: Suça sürüklenen çocukların yargılamalarını yürüten ihtisas mahkemeleridir.

  • Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemeleri: Telif hakları ve marka ihlalleri gibi özel kanunlardan doğan suçlara bakan mahkemelerdir.

Mahkemelerin görev alanı kamu düzenine ilişkin olup yanlış mahkemede açılan davalarda görevsizlik kararı verilerek dosya yetkili mahkemeye gönderilir.

Ceza Davaları Kaç Yıl Sürer?

Ceza davalarının sonuçlanma süresi, dosyadaki sanık ve mağdur sayısı, delillerin toplanma hızı ile adli tıp ve bilirkişi raporlarının hazırlanma süresine bağlı olarak değişir. Ortalama olarak ilk derece mahkemesindeki bir ceza davası 1 ila 2 yıl arasında tamamlanabilir.

Yerel mahkeme kararından sonra istinaf veya Yargıtay aşamalarının gündeme gelmesi durumunda toplam yargılama süresi uzar. Üst mahkeme incelemeleri de dahil edildiğinde süreç ortalama 2 ila 4 yıllık bir zamana yayılabilir.

Ceza Davasında İlk Duruşmada Ne Olur?

Ceza davasının ilk duruşmasında öncelikle sanığın kimlik tespiti yapılır ve iddianame okunarak hakları hatırlatılır. Sanığın savunması alındıktan sonra varsa katılan ve mağdur tarafın beyanları dinlenir.

Hakim ilk celsede hazır bulunan tanıkları dinleyebilir ve dosyaya sunulan delilleri değerlendirir. Şüphelinin tutuklu olması halinde tutukluluk halinin devam edip etmeyeceğine karar verilir ve eksik hususların tamamlanması için sonraki duruşma günü belirlenir.

Ceza Davası Aşamaları Nelerdir?

Ceza yargılaması, suç ihbarının veya şikayetinin adli makamlara ulaşmasıyla başlayan ve kararın kesinleşmesine kadar devam eden sıralı bir süreçtir. Kanuni prosedür gereği adli süreç iki temel evreden oluşur. Eskişehir ceza avukatı ile yürütülen dosyalarda da bu usul adımları sırasıyla uygulanır. Ancak zorunluluk gerektirmeyen davalarda taraflar hukuk temsilcisi olmadan da ilgili aşamaları takip edebilir.

Ceza davasının temel aşamaları şunlardır:

  • Soruşturma Aşaması: Cumhuriyet savcılığı ve kolluk kuvvetleri tarafından delillerin toplandığı ve suç şüphesinin araştırıldığı evredir.

  • İddianamenin Düzenlenmesi ve Kabulü: Yeterli şüpheye ulaşıldığında savcılıkça hazırlanan iddianamenin mahkemece kabul edilmesidir.

  • Kovuşturma Aşaması (Yargılama): Duruşmaların yapıldığı, sanık ve tanıkların dinlendiği, delillerin tartışıldığı evredir.

  • Hüküm ve Karar Aşaması: Mahkemenin beraat, ceza veya hükmün açıklanmasının geri bırakılması yönünde karar verdiği aşamadır.

  • Kanun Yolu İncelemesi: Karara karşı istinaf ve temyiz başvurularının yapıldığı adli safhadır.

Belirtilen bu aşamaların eksiksiz ve usule uygun biçimde yürütülmesi adil yargılanma hakkının temel şartıdır. Kararın kesinleşmesiyle birlikte infaz aşamasına geçilir.

Hangi Suçlar Ağır Cezada Yargılanır?

Ağır ceza mahkemeleri, kanunun doğrudan görevlendirdiği veya ağırlaştırılmış müebbet hapis, müebbet hapis ve on yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlara bakmakla görevlidir. Eskişehir ağır ceza avukatı takibinde yürütülen davalar da bu mahkemenin görev alanına girer.

Ağır ceza mahkemesinin görevine giren başlıca suçlar şunlardır:

  • Kasten Öldürme: Yaşam hakkına yönelik kasten işlenen eylemler.

  • Yağma (Gasp): Tehdit veya cebir kullanılarak gerçekleştirilen hırsızlık türleri.

  • Uyuşturucu Madde İmal ve Ticareti: Uyuşturucu maddelerin ticari amaçla satılması veya üretilmesi.

  • Nitelikli Dolandırıcılık: Dini duyguların, kamu kurumlarının veya bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılmasıyla işlenen dolandırıcılık.

  • Devletin Güvenliğine Karşı Suçlar: Anayasal düzene ve devletin birliğine karşı işlenen fiiller.

Bu suçlara ilişkin yargılamalarda mahkeme heyeti bir başkan ve iki üye hakimden oluşur. Yargılama Eskişehir Ağır Ceza Mahkemesi nezdinde yürütülür.

Hangi Suçlarda Avukat Zorunludur?

Bazı durumlarda sanığın veya şüphelinin bir müdafii tarafından temsil edilmesi zorunlu tutulmuştur. Şüpheli veya sanığın kendisini savunabilecek durumda olmaması veya suçun niteliği bu zorunluluğu doğurur.

Cezanın alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, çocukların yargılanmalarında, okuma yazma bilmeyen, sağır ve dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede malul olan kişilerin yargılamalarında avukat bulunması kanuni zorunluluktur. Eskişehir ceza avukatı görevlendirmesi bu hallerde Baro tarafından da yapılabilir.

Eskişehir Ceza Davası Süreçleri

Eskişehir Adliyesi bünyesindeki ceza mahkemelerinde yürütülen yargılama süreçleri genel Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine tabidir. Soruşturma aşaması Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülürken, kovuşturma aşaması Asliye Ceza veya Eskişehir ağır ceza mahkemesi nezdinde görülür.

Kentteki adli iş yükü, tanıkların dinlenmesi ve adli tıp raporlarının dönüş süreleri dava takvimini doğrudan etkiler. Eskişehir ceza avukatı aracılığıyla yürütülen adli takip işlemlerinde dosya kapsamındaki delillerin incelenmesi ve dilekçelerin zamanında sunulması esastır.

Sıkça Sorulan Sorular

Avukatsız Davaya Girilir mi?

Zorunlu müdafilik halleri dışında kişilerin sanık veya mağdur sıfatıyla avukatsız duruşmaya katılmaları mümkündür. Ancak ceza hukukundaki usul kurallarının karmaşıklığı ve ceza yaptırımlarının varlığı sebebiyle adli sürecin hukuki yardım alınarak yürütülmesi hak kayıplarının önüne geçilmesi adına önem arz eder. 

Ceza Davaları Adli Tatile Tabi mi?

Ceza mahkemeleri adli tatil kapsamındadır. Ancak tutuklu işlere ilişkin yargılamalar, adli tatil süresince de görülmeye devam eder. Nöbetçi ceza mahkemeleri adli tatil boyunca tutukluluk incelemelerini ve acil nitelikteki adli işlemleri yürütmekle görevlidir.

Ceza Davalarında İstinaf Süresi Ne Zaman Başlar?

Ceza davalarında istinaf kanun yoluna başvuru süresi, hükmün yüze karşı açıklanması durumunda tefhimden; tarafların yokluğunda karar verilmesi halinde ise gerekçeli kararın tebliğinden itibaren başlar. Bu süre ceza yargılamasında kararın tefhim veya tebliğinden itibaren iki haftadır.