Eskişehir İşe İade Davası

Eskişehir işe iade davası, iş sözleşmesi işveren tarafından geçerli bir sebebe dayanmaksızın usulsüz veya haksız şekilde feshedilen işçinin, iş güvencesi hükümleri kapsamında işine tekrar dönmesini ya da kanuni tazminat haklarını elde etmesini sağlayan hukuki bir yoldur. 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca fesih bildiriminin tebliğinden itibaren başlayan yasal süreçte, feshin geçersizliği iddiası öncelikle dava şartı olan zorunlu arabuluculuk mekanizması kanalıyla ileri sürülür. Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması durumunda ise yargılama safhasına geçilerek feshin hukuki niteliği mahkeme nezdinde denetlenir.

İş güvencesi müessesesi, işverenin fesih serbestisini sınırlandırarak işçinin ekonomik ve sosyal varlığını korumayı hedefler. Feshin son çare olması ilkesi (ultima ratio) çerçevesinde, işveren geçerli bir neden bulunsa dahi daha hafif tedbirlerle iş ilişkisini sürdürme imkânını araştırmalıdır. Bu ilkeye aykırı şekilde gerçekleştirilen fesihler hukuken geçersiz kabul edilir. Eskişehir işe iade davası neticesinde feshin geçersizliğine karar verilmesi halinde işçinin işe başlatılması veya bunun yerine boşta geçen süre tazminatı ile işe başlatmama tazminatının ödenmesi hususu hükme bağlanır.

Eskişehir ili sınırları içerisinde gerçekleşen iş akdi fesihlerinde, yetkili yargı mercii Eskişehir İş Mahkemeleridir. Dava açılmadan önce İş Mahkemeleri Kanunu kapsamında dava şartı arabuluculuk bürosuna başvurulması ve sürecin belgelenmesi zorunludur. Taraf teşkilinin sağlanması, dilekçeler teatisi, delillerin toplanması ve bilirkişi incelemesi aşamaları İş Mahkemeleri Usulü Kanunu ile Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümleri uyarınca yürütülür. Eskişehir işe iade davası takibinde mevzuatça öngörülen hak düşürücü sürelerin titizlikle takibi, hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından büyük önem taşır.

Yargılama sürecinde tarafların bizzat temsil edilmesi mümkün olmakla birlikte iş hukuku mevzuatının karmaşık yapısı sebebiyle hukuki temsil unsuru gündeme gelir. Bu aşamada sürecin usul kurallarına uygun yürütülmesi adına Eskişehir işçi avukatı desteği alınabilmektedir. 

Feshin haklı veya geçerli nedene dayanıp dayanmadığının ispat yükü tamamen işveren üzerindedir. İşçi ise feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde bu iddiasını ispatla mükelleftir. Mahkeme, tarafların sunduğu emsal kararlar, tanık beyanları ve özlük dosyası incelemeleri neticesinde usule uygun bir karar tesis eder. Eskişehir işe iade davası süresince yapılan tüm usul işlemleri hukuki hakların korunmasını amaçlar.

İşe İade Davası Nedir?

İşe iade davası, belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçinin, işveren tarafından fesih hakkının kötüye kullanılması veya geçersiz sebeplerle iş akdine son verilmesi durumunda açtığı bir iş hukuku davasıdır. 

Kanun koyucu, iş güvencesi kapsamındaki işçilerin keyfi gerekçelerle işten çıkarılmasını engellemek amacıyla bu tespit davasını ihdas etmiştir. Mahkeme, feshin usul ve esasa uygunluğunu denetleyerek hüküm verme yetkisine sahiptir. 

İşe iade davası, eda davası niteliğinde olmayıp tespiti ve feshin sonuçlarını ortadan kaldırmayı amaçlar. Davanın kabulü durumunda iş sözleşmesi hiç sona ermemiş sayılır ve feshin hukuki hükümleri geçmişe etkili olarak ortadan kalkar. Dolayısıyla işçinin kıdemi, hakları ve çalışma ilişkisi hukuki geçerliliğini muhafaza eder. Eskişehir işe iade davası da bu genel ilkeler ışığında yürütülen kapsamlı bir yargılama süreciyle ilerler. 

İşe İade Davası Şartları

İşçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanarak Eskişehir işe iade davası açabilmesi için kanunda açıkça belirtilen birtakım şartların bir arada bulunması gerekir. Söz konusu şartlar, davanın esasına girilebilmesi açısından mahkemece re'sen dikkate alınan dava şartları niteliğindedir.

Aşağıda belirtilen kanuni şartların varlığı halinde işe iade davası açılması hukuken mümkün hale gelir:

• İşçinin 4857 sayılı İş Kanunu veya Basın İş Kanunu kapsamında çalışması

• İş sözleşmesinin belirsiz süreli olarak akdedilmiş olması

• İşçinin ilgili iş yerinde en az altı aylık kıdeminin bulunması

• İşverenin aynı işkolundaki iş yerlerinde toplamda en az otuz işçi çalıştırması

• İş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmiş olması

• Feshin geçerli bir sebebe dayanmaması veya fesih bildiriminin yazılı yapılmaması

• İşçinin işletmenin bütününü sevk ve idare eden işveren vekili konumunda olmaması

İş güvencesi şartlarının tespiti yapılırken otuz işçi sayısının hesabında işverenin aynı işkolunda bulunan tüm iş yerlerindeki toplam çalışan sayısı dikkate alınır. Altı aylık kıdem hesabında ise işçinin aynı işverene ait farklı iş yerlerinde geçen süreleri birleştirilerek hesaplama gerçekleştirilir.

Eskişehir’de İşe İade Davası Nasıl Açılır?

Eskişehir’de işe iade davası açılabilmesi için öncelikle dava şartı olan arabuluculuk aşamasının tamamlanması gerekmektedir. Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içerisinde Eskişehir Adliyesi bünyesinde bulunan Arabuluculuk Bürosuna başvuru yapılır. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamaması halinde düzenlenen son tutanak ile birlikte yetkili mahkemeye müracaat edilir.

İşe iade davasının açılmasında izlenen adımlar şu şekilde sıralanır:

• Fesih bildiriminin tebliğini takip eden bir ay içinde arabulucuya başvurulması

• Arabuluculuk görüşmelerinde anlaşmaya varılamadığına dair son tutanağın düzenlenmesi

• Son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava dilekçesinin hazırlanması

• Dava dilekçesinin ve eklerinin Eskişehir Nöbetçi İş Mahkemesine sunulması

• Dava harç ve gider avansının vezneye yatırılarak davanın harçlandırılması

Dava dilekçesinin mahkemeye sunulması ve harçların yatırılması ile birlikte yargılama süreci resmi olarak başlar. Mahkeme, dilekçeler teatisini tamamladıktan sonra ön inceleme duruşması günü tayin eder ve tarafların delillerini sunması için kanuni süreleri işletir. Eskişehir işe iade davası sürecinde tüm evrakın eksiksiz sunulması önem taşır.

İşe İade Davası Açma Süresi

İşe iade davası açma süresi hak düşürücü nitelikte olup mahkemece kendiliğinden gözetilir. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesi uyarınca işçi, fesih bildiriminin kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Bu bir aylık süre, bildiriminin tebellüğ edildiği günün ertesi günü işlemeye başlar.

Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması halinde son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılması gerekir. Eskişehir işe iade davası süresi hak düşürücü nitelikte olduğundan sürelerin kaçırılması durumunda davanın usulden reddine karar verilir ve esas incelemesine geçilmez.

İşe İade Davası Ne Kadar Sürer?

İş Kanunu mülga hükümlerinde işe iade davalarının seri muhakeme usulüne göre kısa sürede sonuçlandırılması öngörülmüş olsa da uygulamada yargı yükü sebebiyle süreç uzayabilmektedir. Mahkemelerin iş yoğunluğu, delillerin toplanma süresi, bilirkişi raporlarının hazırlanması ve tebligat süreçleri yargılama süresini doğrudan etkileyen unsurlar arasında yer alır.

Ortalama olarak yerel mahkemedeki yargılama safhası birkaç ay ile bir yıl arasında değişkenlik gösterebilir. Mahkeme kararının ardından tarafların istinaf kanun yoluna başvurması halinde Bölge Adliye Mahkemesi incelemesi de sürece dahil olur. Yasal düzenlemeler uyarınca öncelikli işlerden sayılan bu davalar, diğer hukuk davalarına nazaran daha hızlı sonuçlandırılır.

İşe İade Davasını Kazanınca Ne Olur?

İşe iade davasının işçi lehine sonuçlanması ve kararın kesinleşmesi halinde feshin geçersizliği tescil edilmiş olur. Mahkeme kararı ile birlikte işverenin gerçekleştirdiği fesih işlemi hukuki sonuç doğurmaz hale gelir ve işçiye işe başlama imkânı tanınır. Kararda ayrıca boşta geçen süre tazminatı ile işe başlatmama tazminatına da hükmedilir.

Kararın kesinleşmesinden itibaren işçi, yasal süre içerisinde işverene başvurarak işe başlatılmasını talep etmelidir. İşveren, bu başvuru üzerine işçiyi bir ay içinde eski işine veya benzer bir konuma iade etmekle yükümlüdür. İşverenin işçiyi işe başlatmaması durumunda ise mahkemece belirlenen işe başlatmama tazminatı ile diğer mali haklar muaccel hale gelir.

İşe İade Davası Hangi Durumlarda Kaybedilir?

İşe iade davası, usuli eksiklikler veya esasa ilişkin hukuki durumların varlığı halinde işçi aleyhine sonuçlanabilir. İşverenin feshinin haklı veya geçerli bir sebebe dayanmadığını iddia eden tarafın durumunu tevsik etmesi önem taşırken Eskişehir işe iade davası avukat desteğiyle yürütüldüğünde dilekçeler aşamasındaki hukuki dayanaklar daha somut şekilde sunulabilmektedir. İşverenin feshinin haklı veya geçerli bir sebebe dayandığını ispatlaması durumunda mahkeme davanın reddine karar verir.

Davanın kaybedilmesine yol açan temel unsurlar şunlardır:

• Arabuluculuk ve dava açma sürelerinin geçirilmiş olması

• İşçinin altı aylık kıdem veya otuz işçi şartını taşımaması

• İşverenin İş Kanunu m. 25 uyarınca haklı nedenle fesih yaptığını ispatlaması

• İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan geçerli sebeplerin varlığı

• İşletme, iş yeri veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli feshin mevcudiyeti

Usul kurallarına uyulmaması veya hak düşürücü sürelerin tespiti halinde mahkeme esasa girmeden davayı usulden reddeder. Bu nedenle dava açılmadan önce hem biçimsel hem de maddi hukuk açısından şartların oluşup oluşmadığı detaylıca değerlendirilmelidir.

Kimler İşe İade Davası Açamaz?

İş Kanunu’nda yer alan iş güvencesi hükümleri tüm çalışanları kapsamamaktadır. Belirli kanuni kriterleri karşılamayan veya belirli görevlerde bulunan çalışanların Eskişehir işe iade davası açma hakkı bulunmamaktadır.

İşe iade davası açma hakkı bulunmayan kişiler şunlardır:

• Belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışan işçiler

• İş yerinde altı aydan az kıdemi bulunan çalışanlar

• Toplam çalışan sayısı otuzdan az olan işyerlerinin işçileri

• İşletmenin tamamını sevk ve idare eden işveren vekilleri ve yardımcıları

• İş yerinin tamamını sevk ve idare eden ve işçi alma-çıkarma yetkisi bulunan işveren vekilleri

• Borçlar Kanunu veya Deniz İş Kanunu gibi farklı kanunlara tabi olup iş güvencesinden muaf olanlar

Bu istisnalar kapsamında kalan çalışanların iş akitleri feshedildiğinde, işe iade davası yerine, şartları varsa kıdem ve ihbar tazminatı ile kötüniyet tazminatı talep etme hakları saklıdır. 

İşe İade Davalarında Tazminat Nasıl Hesaplanır?

İşe iade davası sonucunda mahkemece iki temel mali kaleme hükmedilir. Bunlardan biri boşta geçen süre tazminatı, diğeri ise işe başlatmama tazminatıdır. Boşta geçen süre tazminatı, davanın devamı süresince işçinin mahrum kaldığı ücret ve diğer hakların karşılığı olarak en çok dört aya kadar hesaplanan parasal miktardır. Bu hesaplamaya ikramiye, yemek ve yol gibi yan haklar da dahil edilir.

İşe başlatmama tazminatı ise işçinin yasal başvurusuna rağmen işverence işe başlatılmaması halinde ödenen bir tazminattır. Miktarı, işçinin kıdemi ve feshin niteliği dikkate alınarak en az dört, en fazla sekiz aylık ücreti tutarında hakim tarafından takdir edilir. İşe iade davası sonrası kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı farkları da işçinin işe başlatılmaması durumunda son ücret üzerinden yeniden hesaplanarak ödenir.

İşe İade Kararından Sonra İşçinin Yapması Gerekenler

İşe iade davasının lehine sonuçlanması ve kararın kesinleşmesiyle birlikte işçi açısından belirli usuli yükümlülükler doğar. İşçinin kararın kendisine tebliğinden itibaren kanuni süreleri aksatmadan takip etmesi hak kayıplarını engeller.

İşçinin karar sonrasında izlemesi gereken adımlar şunlardır:

• Kesinleşen mahkeme kararının tebliğinden itibaren on iş günü içinde işverene başvuruda bulunulması

• Başvurunun noter kanalıyla veya yazılı ve tevsik edilebilir bir yöntemle yapılması

• İşverenin davetine yanıt verilerek belirtilen günde işbaşı yapılması

• İşverenin işe başlatmaması halinde tazminat ve alacakların tahsili için hukuki süreçlerin başlatılması

On iş günlük başvuru süresinin kaçırılması halinde işverence yapılan fesih geçerli bir feshin sonuçlarını doğurur. Bu durumda işçi yalnızca geçerli feshin hukuki sonuçlarından yararlanabilir, Eskişehir işe iade davası sonucunda elde edilen haklarını ve buna bağlı tazminat imkânlarını kaybeder.

Eskişehir İşe İade Davası: İş Hukuku Avukatı Buse Yolcu

İş hukuku uyuşmazlıkları, mevzuattaki hak düşürücü süreler ve usul kuralları sebebiyle teknik değerlendirme gerektiren bir yapıya sahiptir. Söz konusu uyuşmazlıklarda arabuluculuk başvurularından dava dilekçelerinin tanzimine, delillerin ikamesinden kararların icrasına kadar tüm aşamalarda mevzuata uygun hareket edilmesi önem taşır. Bu kapsamda Eskişehir iş hukuku avukatı Buse Yolcu, iş hukuku mevzuatı ve İş Mahkemeleri Kanunu çerçevesinde hukuki danışmanlık ve temsil hizmetleri sunmaktadır.

Sıkça Sorulan Sorular

İşe İade Davası Vekalet Ücreti Kesinleşmeden İcraya Konulabilir mi?

İş mahkemeleri tarafından verilen kararlar ilamlı icraya konu edilebilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca, iş hukukuna ilişkin ilamların icraya konulabilmesi için kesinleşme şartı aranmamaktadır. Bu doğrultuda işe iade davası neticesinde lehine vekalet ücreti ve yargılama gideri takdir edilen taraf, kararın kesinleşmesini beklemeden ilamlı icra takibi başlatabilir.

İşe İade Davası Devam Ederken İşçinin Başka İşte Çalışması Mümkün mü?

İşe iade davası devam ederken işçinin başka bir işverene bağlı olarak çalışmaya başlaması hukuken mümkündür ve davanın reddi sebebini oluşturmaz. Anayasal çalışma hürriyeti kapsamında işçinin yargılama sürecinde geçimini sağlamak amacıyla yeni bir işe girmesi doğal kabul edilir. 

İşveren İşe İadeyi Kabul Etmezse Ne Olur?

İşçinin süresi içerisinde yaptığı işe başvurusuna rağmen işveren bir ay içinde işçiyi işe başlatmazsa fesih geçerli hale gelir ancak işveren mahkemece belirlenen tazminatları ödemekle yükümlü olur. İşveren bu durumda işçiye en az dört, en fazla sekiz aylık ücret tutarındaki işe başlatmama tazminatını ve en çok dört aylık boşta geçen süre ücretini öder. Ayrıca işçinin kıdem ve ihbar tazminatları son ücret üzerinden revize edilerek farkları ödenir.