Boşanma sürecinde en çok merak edilen konulardan biri kredi borçlarının paylaşımıdır. Kanuni düzenlemelere göre evlilik birliği içerisinde çekilmiş olsa dahi kredi borcu şahsi bir yükümlülüktür. Bankaya karşı asıl sorumlu kişi, kredi sözleşmesine imza atan eş olarak kabul edilir.
Diğer yandan borcun şahsi olması mal rejiminin tasfiyesinde bu borcun tamamen göz ardı edileceği anlamına gelmez. Eğer çekilen kredi ailenin ortak ihtiyaçları veya ortak bir mal edinimi için kullanılmışsa iç ilişkide diğer eşin de katkı payı oranı dikkate alınır.
Kredi Borcundan Eş Sorumlu mudur?
Bankalar nezdinde sorumluluk tamamen krediyi çeken kişiye aittir. Söz gelimi, ihtiyaç kredisi veya kredi kartı borçlarında imza sahibi olan eş, borcun tek muhatabıdır. Banka, sözleşmede kefil veya ortak borçlu sıfatı bulunmayan diğer eşten bu borcun ödenmesini hiçbir şekilde talep edemez.
Araba ve konut kredilerinde de temel kural değişmemekle birlikte mal rejiminin tasfiyesi aşamasında durum farklılaşır. Örneğin, evlilik süresince ödenen kredi taksitleri kişisel gelirden karşılansa dahi edinilmiş mal sayılır. Böyle bir durum, borç ödenerek alınan malın paylaşımında diğer eşin hak iddia etmesine zemin hazırlayabilir.
Ailenin günlük zorunlu ihtiyaçları için harcanan kredi kartı borçları veya tüketici kredilerinde ise hakkaniyet ilkesi gözetilir. Her ne kadar banka borcu tek taraftan tahsil etse de çekilen borcun aile konutunun giderlerine harcandığı ispatlandığı takdirde borçlu eş, diğer eşe rücu edebilir.
Boşanmada Borç Ortak Olur mu?
Hukuk sisteminde "borçların ortaklığı" şeklinde otomatik bir mekanizma yoktur. Çekilen krediler ve üstlenilen borçlar, kimin adına kayıtlı ise sadece o kişiyi bağlar. Ancak borcun kullanım amacı, eşlerin kendi aralarındaki alacak-verecek hesabında belirleyici bir rol oynayabilir.
Lüks harcamalar veya tamamen kişisel hobiler için yapılan borçlar sadece borçlu eşi ilgilendirir. Buna karşın evlilik birliğini devam ettirmek, çocukların eğitimi veya ortak yaşam alanı kurmak amacıyla yapılan borçlanmalar, mal rejimi tasfiyesinde hesaba katılarak taraflar arasında dengelenebilir.
Boşanmada vergi borcu da gündeme gelebilir. Eşlerden birinin ticari faaliyetleri nedeniyle oluşan vergi yükümlülükleri tamamen şahsidir. Dolayısıyla devlete karşı tek sorumlu borçlu eş olup diğer eşin mal varlığına bu borç nedeniyle haciz konulamaz.
Evliyken Çekilen Kredi Boşanınca Ne Olur?
Evlilik süresinde çekilen ve boşanma aşamasında henüz ödemesi bitmemiş krediler için iki farklı ilişki boyutu mevcuttur. İlk boyut banka ile olan dış ilişkidir; burada borçlu eş taksitleri ödemeye devam eder. İkinci boyut ise eşlerin kendi arasındaki iç ilişkidir.
Eğer kredi, edinilen bir malın finansmanı için çekilmişse boşanma tarihinde kalan borç miktarı o malın net değerinden düşülebilir. Böylece malın kalan artık değeri hesaplanabilir ve paylaşım bu net miktar üzerinden gerçekleştirilebilir.
Tarafların uzlaşması durumunda, anlaşmalı boşanmada borçlar protokol ile özgürce düzenlenebilir. Eşler, krediyi kimin ödeyeceğini ve karşılığında malın kimde kalacağını protokolde açıkça belirtebilir. Mahkemece onaylanması halinde protokol, taraflar için bağlayıcı bir nitelik kazanır.
Boşanmalarda Kredi Borcu Olan Ev Nasıl Paylaşılır?
Krediyle alınan evlerde öncelikle evin güncel piyasa değeri ile kalan kredi borcu tespit edilir. Evin piyasa değerinden kalan toplam kredi borcu çıkarılarak net değer bulunur. Diğer eş, bu net değerin yarısı üzerinde katılma alacağı hakkına sahip olabilir.
Boşanma gerçekleştikten sonra borcu ödemeye devam eden eş, diğer tarafın payına düşen miktarı nakit olarak ödeyerek evin mülkiyetini alabilir. Ya da gayrimenkul satılarak banka borcu kapatılabilir, kalan nakit para eşler arasında eşit olarak paylaştırılabilir.
Burada kritik nokta, evlilik bitene kadar ödenen taksitlerdir. Boşanma davası açıldığı tarihe kadar ödenen kısım ortak edinilmiş mal hesabına katılırken, dava tarihinden sonra ödenen taksitler sadece ödeyen eşin kişisel malı sayılabilir ve hesaptan düşülebilir.
Habersiz Kredi Kullanan Eşe Boşanma Davası Açılabilir mi?
Ailenin ekonomik dengesini sarsacak şekilde diğer eşten habersiz kredi çekmek, evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebi olarak kabul edilebilir. Birikimleri veya aile bütçesini riske atan bu tür davranışlar, güven ortamını zedelediği için davaya konu edilebilir.
Habersiz çekilen borçlar, borçlanan eşin kişisel borcu sayılır ve bu borçtan dolayı diğer eşin sorumluluğu yoktur. Söz konusu durum, kusur belirlemesinde de borcu çeken tarafın aleyhine bir unsur olarak değerlendirilebilir.
Diğer eş, bu durumu öğrendiğinde evlilik birliğinin sürdürülmesinin kendisinden beklenemeyeceğini ileri sürerek boşanma talebinde bulunabilir. Mahkeme, habersiz borçlanmanın ailenin huzurunu ve finansal yapısını ne derece bozduğunu inceleyerek karar verir.
Sıkça Sorulan Sorular
Boşanma Durumunda Kredi Borcu Ne Olur?
Bankaya karşı krediyi çeken eş sorumludur. Aile için harcandığı ispatlanan borçlar ise mal paylaşımı hesabında dikkate alınabilir.
Eşin Kredi Borcu Diğer Eşi Bağlar mı?
Eşin kredi borcu doğrudan diğer eşi bağlamaz. Bankalar ödemeyi sadece sözleşmede imzası bulunan borçludan talep edebilir.
Boşanma Davasında Kredi Kartı Borçları Paylaşılır mı?
Kredi kartı borcu şahsidir ve kart sahibi öder. Fakat borcun ailenin ortak ihtiyaçlarına harcandığı belgelenirse iç ilişkide hesaba katılabilir.
Eskişehir Avukat ve Arabulucu Buse Yolcu